Η Προθεσμία για τα κτίρια της Κατηγορίας Ι λήγει 31/01/2028 και η εκπρόθεσμη έκδοση της Ηλεκτρονικής Ταυτότητας συνεπάγεται πρόστιμο!

Κατηγορία Ι: Ποια κτίρια έχουν άμεση προτεραιότητα;
Ο νόμος χωρίζει τα ακίνητα σε δύο κατηγορίες όσον αφορά την προθεσμία υποβολής. Η Κατηγορία Ι περιλαμβάνει κτίρια με ιδιαίτερη σημασία ή δημόσιο χαρακτήρα, τα οποία έπρεπε ήδη να έχουν ολοκληρώσει τη διαδικασία.
Στην Κατηγορία Ι υπάγονται:
-
Κτίρια του Δημοσίου, των ΟΤΑ και των ΝΠΔΔ.
-
Κτίρια συνάθροισης κοινού: Θέατρα, κινηματογράφοι, αίθουσες εκδηλώσεων, εκκλησίες.
-
Εκπαιδευτήρια: Σχολεία όλων των βαθμίδων, πανεπιστήμια.
-
Κτίρια Υγείας και Κοινωνικής Πρόνοιας: Νοσοκομεία, κλινικές, κέντρα υγείας, οίκοι ευγηρίας.
-
Σωφρονιστικά καταστήματα και στρατόπεδα.
-
Τουριστικά καταλύματα άνω των 300 τ.μ.
Σημαντική Σημείωση: Για τα κτίρια της Κατηγορίας Ι, η υποβολή της ΗΤΚ είναι υποχρεωτική ανεξάρτητα από το αν πρόκειται να γίνει μεταβίβαση ή όχι.
Κυρώσεις και Πρόστιμα για την Κατηγορία Ι
Η μη συμμόρφωση με τις προθεσμίες υποβολής της Ηλεκτρονικής Ταυτότητας Κτιρίου για τα ακίνητα της Κατηγορίας Ι (δημόσια κτίρια, σχολεία, νοσοκομεία, χώροι συνάθροισης κοινού κ.λπ.) επισύρει σημαντικές διοικητικές κυρώσεις, σύμφωνα με τον Ν. 4495/2017.
1. Διοικητικά Πρόστιμα
Σε περίπτωση που διαπιστωθεί από τις αρμόδιες αρχές (π.χ. μετά από έλεγχο των Ελεγκτών Δόμησης) ότι ένα κτίριο της Κατηγορίας Ι δεν έχει εκδώσει ΗΤΚ εντός της προβλεπόμενης προθεσμίας, επιβάλλονται πρόστιμα στους ιδιοκτήτες ή τους διαχειριστές.
-
Ύψος Προστίμου: Τα πρόστιμα κυμαίνονται από 200€ έως και 10.000€, ανάλογα με την επιφάνεια του κτιρίου, τη χρήση του και τη σοβαρότητα της παράλειψης.
-
Υπόχρεος Καταβολής: Το πρόστιμο επιβάλλεται στον κύριο του έργου, στον ιδιοκτήτη ή στον νόμιμο εκπρόσωπο του φορέα που διαχειρίζεται το κτίριο.
2. Αναστολή Έκδοσης Αδειών
Πέρα από το χρηματικό πρόστιμο, η έλλειψη ΗΤΚ λειτουργεί ως “φρένο” σε οποιαδήποτε άλλη διαδικασία. Συγκεκριμένα:
-
Απαγόρευση Εργασιών: Δεν μπορεί να εκδοθεί καμία νέα οικοδομική άδεια ή έγκριση εργασιών δόμησης για το κτίριο.
-
Αποκλεισμός από Προγράμματα: Το κτίριο αποκλείεται αυτόματα από κρατικές επιδοτήσεις ή προγράμματα ενεργειακής αναβάθμισης.
3. Ευθύνες Μηχανικών
Είναι αξιοσημείωτο ότι ο νόμος προβλέπει κυρώσεις και για τους μηχανικούς. Εάν διαπιστωθεί ότι υποβλήθηκαν ψευδή στοιχεία ή παραλείφθηκαν αυθαίρετες κατασκευές κατά την καταχώρηση της ΗΤΚ, ο μηχανικός αντιμετωπίζει:
-
Πειθαρχικές κυρώσεις (προσωρινή ή οριστική στέρηση άδειας ασκήσεως επαγγέλματος).
-
Χρηματικά πρόστιμα από 2.000€ έως 20.000€.
Συμπέρασμα: Για την Κατηγορία Ι, η Ηλεκτρονική Ταυτότητα δεν είναι μια προαιρετική επιλογή για τη στιγμή της μεταβίβασης, αλλά μια διαρκής νόμιμη υποχρέωση. Η αμέλεια μπορεί να οδηγήσει σε σημαντικά οικονομικά βάρη και νομικές περιπέτειες.
Κατηγορία ΙΙ: Τι ισχύει για τις κατοικίες και τα λοιπά ακίνητα
Στην Κατηγορία ΙΙ υπάγονται όλα τα υπόλοιπα κτίρια που δεν ανήκουν στην Κατηγορία Ι. Εδώ περιλαμβάνονται:
-
Κτίρια κατοικίας (μονοκατοικίες, πολυκατοικίες, διαμερίσματα).
-
Ξενοδοχεία κάτω των 300 τ.μ.
-
Επαγγελματικοί χώροι, γραφεία και καταστήματα που δεν έχουν δημόσιο χαρακτήρα.
-
Βιομηχανικά και βιοτεχνικά κτίρια.
-
Αποθήκες και λοιπές χρήσεις.
Πότε είναι υποχρεωτική η ΗΤΚ για την Κατηγορία ΙΙ;
Σε αντίθεση με τα δημόσια κτίρια της Κατηγορίας Ι που έχουν οριζόντια υποχρέωση έκδοσης, για την Κατηγορία ΙΙ η Ηλεκτρονική Ταυτότητα είναι απαραίτητη μόνο κατά τη στιγμή της μεταβίβασης (πώληση, γονική παροχή, δωρεά).
Συγκεκριμένα, η υποβολή της Ταυτότητας γίνεται:
-
Κατά τη μεταβίβαση του ακινήτου: Η έκδοση του Πιστοποιητικού Πληρότητας είναι πλέον το πρώτο πράγμα που θα σας ζητήσει ο συμβολαιογράφος.
-
Κατά την έκδοση νέας οικοδομικής άδειας: Για οποιαδήποτε εργασία απαιτεί έγκριση από την Πολεοδομία.
Τα Απαραίτητα Δικαιολογητικά
Για την έκδοση της ΗΤΚ, ο ιδιοκτήτης πρέπει να προσκομίσει στον εξουσιοδοτημένο μηχανικό τα εξής έγγραφα:
-
Στέλεχος της Οικοδομικής Άδειας (με τις αναθεωρήσεις της).
-
Αρχιτεκτονικά Σχέδια (κατόψεις) θεωρημένα από την ΥΔΟΜ .
-
Πιστοποιητικό Ενεργειακής Απόδοσης (ΠΕΑ).
-
Πιστοποιητικό Ελέγχου Κατασκευής (εφόσον έχει εκδοθεί).
-
Δηλώσεις υπαγωγής σε νόμους αυθαιρέτων (αν υπάρχουν τακτοποιήσεις).
-
Δελτίο Δομικής Τρωτότητας (ΔΕΔΟΤΑ) ή Μελέτη Στατικής Επάρκειας.
-
Πίνακας χιλιοστών και μελέτη κατανομής δαπανών (για οριζόντιες ιδιοκτησίες).
Η Διαδικασία σε 4 Βήματα
-
Ανάθεση σε Μηχανικό: Μόνο διπλωματούχος μηχανικός έχει δικαίωμα πρόσβασης στην πλατφόρμα του ΤΕΕ.
-
Αυτοψία και Έλεγχος: Ο μηχανικός επισκέπτεται το ακίνητο για να διαπιστώσει αν η πραγματική κατάσταση συμφωνεί με τα εγκεκριμένα σχέδια της πολεοδομίας.
-
Ψηφιακή Καταχώρηση: Συγκεντρώνονται και μεταφορτώνονται όλα τα δικαιολογητικά στο σύστημα.
-
Έκδοση Πιστοποιητικού: Με την οριστικοποίηση, εκδίδεται το Πιστοποιητικό Πληρότητας, το οποίο φέρει μοναδικό κωδικό και QR code.
Γιατί δεν πρέπει να το αναβάλλετε;
Η έλλειψη Ηλεκτρονικής Ταυτότητας Κτιρίου συνεπάγεται:
-
Αδυναμία Μεταβίβασης: Κανένας συμβολαιογράφος δεν συντάσσει πράξη χωρίς αυτό το πιστοποιητικό.
-
Απώλεια Επιδοτήσεων: Προγράμματα όπως το «Εξοικονομώ» απαιτούν την έκδοση ΗΤΚ.
-
Πρόστιμα: Ειδικά για την Κατηγορία Ι, η μη συμμόρφωση εντός των προθεσμιών μπορεί να επιφέρει διοικητικές κυρώσεις.
Συμβουλή για τους ιδιοκτήτες Κατηγορίας ΙΙ
Παρόλο που για ένα διαμέρισμα δεν υπάρχει (ακόμα) πρόστιμο αν δεν έχει ΗΤΚ, η διαδικασία συχνά αποκαλύπτει πολεοδομικές εκκρεμότητες ή μικροαυθαιρεσίες που χρειάζονται χρόνο για να τακτοποιηθούν.
Tip: Αν σχεδιάζετε να πουλήσετε ή να μεταβιβάσετε το ακίνητό σας τους επόμενους μήνες, ξεκινήστε τη διαδικασία της ΗΤΚ νωρίτερα για να αποφύγετε καθυστερήσεις που μπορεί να κοστίσουν μια συμφωνία.
Για την έκδοση της ηλεκτρονικής σας ταυτότητα άμεσα και με συνέπεια, επικοινωνήστε μαζί μας ή με τη συνάδελφό Τζαφέτα Μαρία (Αρχιτέκτονας Μηχανικός)
